Περί τίνος ...

 

Βυζαντινές ώρες

 

Πως υπολόγιζαν την ώρα στο Βυζάντιο άραγε!

Στα σπίτια των βυζαντινών υπήρχαν ρολόγια. Ναι… Όντως υπήρχαν. Όχι σε όλα, καθώς όσοι δεν ήταν τόσο οικονομικά εύρωστοι υπολόγιζαν την ώρα με τη σκιά, το λάλημα του πετεινού, ή τα ηλιακά ρολόγια και τις κλεψύδρες.

Αρχικά υπάρχουν αναφορές για «μετάλλινα ορολόγια»,

Ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος (εν τη εκθέσει της Βασιλείου τάξεως) αναφέρει: «ορολόγιον μικρόν αργυρούν δια τα νυκτερεύματα», «έτερον χαλκούν ημερού και νυκτός», και το «χαλκούν ορολόγιον ιδρυμένον επί πύργου», το οποίο έφερε ο Μ. Κωνσταντίνος από την Κύζικο.

Στο Κλητορολόγιο του Φιλοθέου αναφέρονται οι ειδικοί υπάλληλοι στα ανάκτορα, επί των ορολογίων, οι «Ορολόγοι»

Ο Λέων ο Διάκονος αναφέρει (Ιστορία): «Πέμπτην της νυκτός ώραν ο γνώμων κατεπηγγέλετο». Αυτό φανερώνει πως επί Νικηφόρου Φωκά ήταν σε χρήση τα μετάλλινα ορολόγια.

Συχνή μνεία γίνεται γι’ αυτά και στα Βυζαντινά μοναστήρια, όπου σήμαιναν την ώρα. Στον Ονειροκρίτη του προφήτη Δανιήλ αναφέρεται ότι όποιος ονειρευτεί ορολόγιον σημαίνει θόρυβο.

Ο Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος αλλά και Άραβες περιηγητές αναφέρουν το ρολόι της Αγίας Σοφίας, το οποίο είχε 24 θυρίδες που αντιστοιχούσαν στις 24 ώρες, και κάθε μία από αυτές άνοιγε αυτόματα την ώρα που της αντιστοιχούσε, και έκλεινε πάλι αυτόματα με την πάροδο αυτής. Ο Άραβας Quazwini αναφέρει μάλιστα πως με το άνοιγμα της κάθε θυρίδας εμφανιζόταν η μορφή της κάθε ώρας.

 

Για παρόμοιο ρολόι με κινούμενες μορφές μιλά ο Γάζης Χορίκιος κατά τον 6^ο αιώνα

Πηγή: Βυζαντινών βίος και πολιτισμός Φ. Κουκουλέ

Ηρωίδα ούτως ή άλλως

 

Γυναίκα από τα περίχωρα της Θήβας του Otto Magnus Von Stackelberg

Υπέροχη απεικόνιση μιας γυναίκας, που προφανώς κρατάει στάμνα για να τη γεμίσει με νερό από κάποια πηγή, και φοράει υπέροχο ένδυμα εκείνης της εποχής και τοποθεσίας. Αυτό όμως που μου τράβηξε την προσοχή περισσότερο, είναι αυτά που φοράει στο κεφάλι και στους ώμους ! Μοιάζουν με τμήματα πανοπλίας. Ίσως και να είναι , ίσως και να το φαντάστηκε κάπως έτσι ο ζωγράφος.